📖 مرجع اصطلاحات

دیکشنری اصطلاحات دندانپزشکی

توضیح ساده‌ی اصطلاحات پرکاربرد دندانپزشکی — برای بیمارانی که می‌خواهند حرف دندانپزشک خود را بهتر بفهمند و دانشجویانی که به دنبال مرور سریع هستند.

آ - ا

آبسه دندان

تجمع چرک ناشی از عفونت باکتریایی در نوک ریشه یا اطراف دندان که معمولاً با درد، تورم و گاهی تب همراه است.

مطالعه‌ی بیشتر ←

آفت دهان

زخم کوچک و دردناک با مرکز سفید یا زرد و حاشیه‌ی قرمز روی بافت نرم دهان که برخلاف تبخال مسری نیست.

مطالعه‌ی بیشتر ←

اتوکلاو

دستگاهی که با بخار آب تحت فشار و دمای بالا، ابزار دندانپزشکی را کاملاً استریل می‌کند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

ارتودنسی

شاخه‌ای از دندانپزشکی که با براکت، الاینر یا سایر وسایل، ناهنجاری‌های دندان و فک را اصلاح می‌کند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

استخوان‌سازی (پیوند استخوان)

روشی جراحی برای افزودن یا بازسازی استخوان فک، معمولاً پیش از کاشت ایمپلنت در نواحی با استخوان ناکافی.

اسکیلینگ (جرم‌گیری)

حذف پلاک و جرم چسبیده به سطح دندان و زیر لثه با دستگاه اولتراسونیک یا ابزار دستی.

مطالعه‌ی بیشتر ←

اکلوژن

نحوه‌ی تماس و جفت‌شدن دندان‌های فک بالا و پایین هنگام بستن دهان.

الاینر شفاف

پلاک‌های نازک و تقریباً نامرئی از جنس پلیمر شفاف که بدون براکت، دندان‌ها را به‌تدریج مرتب می‌کنند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

اندودانتیکس

تخصص دندانپزشکی مرتبط با درمان ریشه (عصب‌کشی) و بیماری‌های پالپ دندان.

مطالعه‌ی بیشتر ←

ایمپلنت دندان

پیچ تیتانیومی که در استخوان فک کاشته می‌شود و پایه‌ی یک دندان مصنوعی (روکش) را تشکیل می‌دهد.

مطالعه‌ی بیشتر ←

ب - پ - ت

بروکسیسم (دندان‌قروچه)

فشردن یا ساییدن غیرارادی دندان‌ها، معمولاً هنگام خواب، که می‌تواند به مینا و مفصل فک آسیب برساند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

بلیچینگ (سفیدکردن دندان)

روشی برای روشن‌کردن رنگ طبیعی دندان با استفاده از ژل‌های حاوی پراکسید.

مطالعه‌ی بیشتر ←

بی‌حسی موضعی

داروی تزریقی که موقتاً انتقال سیگنال درد در یک ناحیه‌ی مشخص دهان را مسدود می‌کند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

پالپ (مغز دندان)

بافت نرم مرکزی دندان که شامل عروق خونی و عصب است و در عمق زیر عاج قرار دارد.

پروتز دندانی

وسیله‌ی مصنوعی جایگزین دندان یا بافت از‌دست‌رفته، مانند دنچر، بریج یا روکش.

پریودنتیت

مرحله‌ی پیشرفته‌ی بیماری لثه که به تخریب استخوان و بافت نگه‌دارنده‌ی دندان منجر می‌شود.

مطالعه‌ی بیشتر ←

پلاک دندانی

لایه‌ی نرم و چسبنده‌ی باکتریایی که مدام روی سطح دندان تشکیل می‌شود و در صورت عدم پاک‌سازی، به جرم تبدیل می‌شود.

تحلیل لثه

عقب‌نشینی بافت لثه از سطح دندان که باعث نمایان‌شدن ریشه و افزایش حساسیت می‌شود.

مطالعه‌ی بیشتر ←

ج - ح - خ

جرم دندان (تارتار)

پلاک باکتریایی سخت‌شده‌ای که دیگر با مسواک پاک نمی‌شود و فقط با جرم‌گیری حرفه‌ای برداشته می‌شود.

جراحی فک و صورت

تخصص دندانپزشکی-جراحی مرتبط با دندان نهفته، شکستگی فک و جراحی‌های پیچیده‌ی ناحیه‌ی صورت.

حساسیت دندانی

واکنش دردناک و کوتاه دندان به سرما، گرما یا شیرینی، ناشی از باز شدن کانال‌های عاج زیر مینا یا لثه.

مطالعه‌ی بیشتر ←

خشکی دهان (زیروستومیا)

کاهش ترشح بزاق که خطر پوسیدگی، بوی بد دهان و ناراحتی هنگام جویدن را افزایش می‌دهد.

مطالعه‌ی بیشتر ←

د - ر - ز - ژ

دندان عقل

آخرین دندان آسیای هر ربع فک که معمولاً بین ۱۷ تا ۲۵ سالگی رویش می‌کند و اغلب فضای کافی برای آن وجود ندارد.

مطالعه‌ی بیشتر ←

دندان نهفته

دندانی که به‌دلیل کمبود فضا یا مسیر رویش نامناسب، درون استخوان فک باقی می‌ماند و به‌طور طبیعی بیرون نمی‌آید.

مطالعه‌ی بیشتر ←

رادیوگرافی دندان

تصویربرداری با اشعه‌ی ایکس از دندان و استخوان فک برای تشخیص پوسیدگی، عفونت یا وضعیت ریشه.

مطالعه‌ی بیشتر ←

روکش دندان (کراون)

پوششی که کل تاج دندان آسیب‌دیده یا ضعیف را می‌پوشاند و استحکام و ظاهر آن را بازمی‌گرداند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

زیرکونیا

ماده‌ی سرامیکی بسیار مقاوم و زیبا که برای ساخت روکش و ایمپلنت دندان استفاده می‌شود.

مطالعه‌ی بیشتر ←

ژنژیویت

مرحله‌ی اولیه و قابل‌برگشت بیماری لثه که با قرمزی و خونریزی لثه هنگام مسواک‌زدن مشخص می‌شود.

مطالعه‌ی بیشتر ←

س - ع - ف

سمان دندانپزشکی

ماده‌ی چسباننده‌ای که روکش، بریج یا براکت ارتودنسی را به‌طور دائم یا موقت به دندان متصل می‌کند.

عاج دندان (دنتین)

لایه‌ی سخت زیر مینا که کانال‌های میکروسکوپی متصل به عصب دارد؛ نمایان‌شدن آن علت اصلی حساسیت دندانی است.

عصب‌کشی (درمان ریشه)

درمانی که در آن بافت عفونی یا ملتهب پالپ دندان برداشته، کانال ریشه تمیز و با گوتاپرکا پر می‌شود.

مطالعه‌ی بیشتر ←

فلوراید

ماده‌ای معدنی که مینای دندان را مقاوم‌تر کرده و از پوسیدگی پیشگیری می‌کند؛ در بسیاری از خمیردندان‌ها و آب آشامیدنی وجود دارد.

فیشور سیلانت

پوشش محافظ نازکی که روی شیارهای جونده‌ی دندان‌های آسیا قرار می‌گیرد تا از تجمع پوسیدگی در آن‌ها جلوگیری کند.

ک - گ - ل

کامپوزیت دندان

ماده‌ی ترمیمی هم‌رنگ دندان که برای پر کردن پوسیدگی یا اصلاح زیبایی دندان استفاده می‌شود.

مطالعه‌ی بیشتر ←

کانال ریشه

مسیر باریک درون ریشه‌ی دندان که پالپ و عروق عصبی از آن عبور می‌کنند؛ محل اصلی درمان در عصب‌کشی.

گاتاپرکا

ماده‌ای زیست‌سازگار که پس از عصب‌کشی، کانال ریشه‌ی تمیزشده را آب‌بندی می‌کند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

گیرنده‌ی ماتریکس

نوار فلزی موقتی که هنگام ترمیم کامپوزیت دندان‌های خلفی، شکل و نقطه‌ی تماس طبیعی دندان را بازسازی می‌کند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

لثه (ژنژیوا)

بافت نرم صورتی‌رنگی که دندان‌ها را احاطه و از ریشه و استخوان زیرین محافظت می‌کند.

لمینت دندان (ونیر)

پوسته‌ی نازک سرامیکی یا کامپوزیتی که روی سطح جلویی دندان چسبانده می‌شود تا شکل و رنگ آن را بهبود دهد.

مطالعه‌ی بیشتر ←

م - ن - ه - و - ی

مینای دندان

سخت‌ترین و بیرونی‌ترین لایه‌ی تاج دندان که از عاج و عصب زیرین محافظت می‌کند.

میکروموتور

دستگاه دورانی کم‌سرعت دندانپزشکی که برای تراش دقیق، پرداخت و برخی مراحل جراحی استفاده می‌شود.

نخ دندان

رشته‌ی نازکی که با تماس فیزیکی مستقیم، پلاک بین دندان‌ها را که مسواک به آن نمی‌رسد، پاک می‌کند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

هندپیس

قطعه‌ی دستی متصل به یونیت دندانپزشکی که فرز را برای تراش، پرداخت یا برش می‌چرخاند.

مطالعه‌ی بیشتر ←

واترپیک (ایریگاتور دهان)

دستگاهی که با فشار جریان آب، ذرات غذا و پلاک نرم بین دندان‌ها را می‌شوید.

مطالعه‌ی بیشتر ←

یونیت دندانپزشکی

صندلی و تجهیزات مرکزی مطب شامل سیستم آب، هوا، ساکشن و نور که پایه‌ی اصلی هر مطب دندانپزشکی است.

مطالعه‌ی بیشتر ←