پانورامیک و CBCT مکمل یکدیگرند، نه جایگزین. انتخاب درست بین آنها هم بر کیفیت تشخیص و هم بر میزان اشعهی دریافتی بیمار اثر میگذارد.
رادیوگرافی پانورامیک
- تصویر دوبعدی و کلی از هر دو فک در یک نما
- دوز اشعهی پایین و هزینهی کمتر
- مناسب برای: ارزیابی کلی اولیه، بررسی دندان عقل، پایش رویش دندانها در کودکان، مشاهدهی ضایعات بزرگ
- محدودیت اصلی: همپوشانی ساختارها، بزرگنمایی و اعوجاج؛ اندازهگیری دقیق روی آن قابلاتکا نیست.
CBCT (توموگرافی با پرتو مخروطی)
- تصویر سهبعدی با امکان مشاهده در هر مقطع دلخواه
- اندازهگیری ابعادی نسبتاً دقیق، بدون بزرگنمایی مشکلساز
- دوز اشعهی بهمراتب بالاتر از پانورامیک (هرچند معمولاً کمتر از CT پزشکی)
- هزینهی بیشتر
موارد کاربرد شناختهشدهی CBCT
- برنامهریزی ایمپلنت: سنجش عرض و ارتفاع استخوان و فاصله تا عصب آلوئولار تحتانی و سینوس
- ارزیابی دندان عقل نهفته با ارتباط نزدیک به کانال عصبی
- موارد پیچیدهی اندو: کانال اضافی، تحلیل ریشه، ضایعات پریاپیکال مشکوک
- ارزیابی شکستگیهای فک و صورت
- بررسی دندانهای نهفته و برنامهریزی ارتودنسی پیچیده
- ارزیابی مفصل فکی در موارد منتخب
اصل تجویز مسئولانه
CBCT نباید بهعنوان تصویربرداری روتین یا غربالگری عمومی استفاده شود. اصل حاکم این است که تصویربرداری سهبعدی تنها زمانی تجویز شود که اطلاعات بهدستآمده، تصمیم درمانی را تغییر دهد و همان اطلاعات با روش کمدوزتر قابلدستیابی نباشد. همچنین ناحیهی تصویربرداری (FOV) باید تا حد ممکن محدود به منطقهی موردنیاز شود.
مسئولیت تفسیر
یک نکتهی مهم: تصویر CBCT ممکن است ساختارهایی خارج از ناحیهی موردنظر را نشان دهد. مسئولیت بررسی کل حجم تصویربرداریشده بر عهدهی تجویزکننده است و در موارد مشکوک، ارجاع به متخصص رادیولوژی دهان، فک و صورت توصیه میشود.
در بخش یافتن دندانپزشک انامو بر اساس شهر و تخصص، بهترین دندانپزشک را پیدا کرده و آنلاین نوبت بگیرید.
انتخاب درست نوع تصویربرداری، هم دقت تشخیص را بالا میبرد و هم اشعهی غیرضروری را از بیمار دور نگه میدارد.